O kadar çok soru soruyoruz ki. Bunların bazıları çevremize, bazıları sevdiklerimize, bazıları ise kendimize! Aslında önemli olan çok soru sormak değil, doğru soruları sorabilmek. Doğru soruları sorduğumuzda alacağımız cevaplara hazır olmakta bir o kadar önemli hale geliyor tabii 🙂
Genelde karşımızdaki kişiyi tanımak veya en önemlisi anlamak istediğimiz için soru sorarız. Asıl önemli olan ne tarz sorular soruyoruz?
Sormak istediğiniz soruyla karşınızdan ne tarz bir cevap bekliyorsunuz? Öncelikle bunu belirleyin. Eğer karşınızdaki kişiden evet/hayır cevabı almak istiyorsanız kapalı uçlu soru sormanız gerekiyor. Ne düşündüğünü veya ne hissettiğini öğrenmek istiyorsanız da açık uçlu soru sormanız gerekiyor.
Gelin bu soru tiplerine beraber örnekler çıkartalım 🙂 Kapalı uçlu sorulara verebileceğimiz örnek soru çeşitleri:
- Kararından emin misin? Cevap: Evet/Hayır
- Tatile gittiğin yeri sevdin mi? Cevap: Evet/Hayır
- Bu durum seni zorladı mı? Cevap: Evet/Hayır
- Kendini kötü hissettin değil mi? Cevap: Evet/Hayır
Gördüğünüz üzere cevabı evet yada hayır olan sorular, bize karşımızdaki kişinin hislerini ve düşüncelerini anlamamıza yeterli gelmeyen ve cevabı uzun olmayan soru tipleridir.
Gelin şimdi de açık uçlu soru tiplerine örnekler çıkartalım 🙂 Açık uçlu sorulara verebileceğimiz örnek soru çeşitleri:
- Kararın hakkında ne düşünüyorsun? Cevap: ?
- Son gittiğin tatil yeri nasıldı? Cevap: ?
- Bu konuda seni zorlayan şeyler nelerdi? Cevap: ?
- Kendini nasıl hissettin? Cevap: ?
Açık uçlu sorular ezbere ve kalıplaşmış cevapların önüne geçer. Kişinin vereceği tek bir cevap olmayan ve derinliği olan soru tipleridir. Açık uçlu soruların tek bir cevabının olmamasından dolayı doğru cevabı tutturma şansınız sıfırdır. Aslında açık uçlu soruların bir mantığı vardır. Hepiniz bu terimi duymuşsunuzdur 5N+1K!!
Nedir 5N+1K?
- Ne? Bu soru bize konuyu vermede yardımcı olur.
- Neden? Bu soru bize amacı vermede yardımcı olur.
- Nasıl? Bu soru bize yöntemi belirlemede yardımcı olur.
- Nerede? Bu soru bize mekan ve yer kavramlarını belirlemede yardımcı olur.
- Ne zaman? Bu soru ise zamanla ilgili kavramları belirlemede yardımcı olur.
- Kim? sorusu ise olayda ilgisi ve sorumluluğu olanları belirlemede yardımcı olur.
5N+1K soruları bir olay hakkında ayrıntılı düşünmemizi sağlar. Bir durum veya olayı , hatta kişinin içinde bulunduğu durumu daha iyi anlayabilmek ve analiz edebilmek için doğru verileri toplamak gerekir. 5N+1K yöntemi, bu kilit soruları sorarak sorunlar için veri toplamayı amaç edinir. Bir durumu daha iyi anlamak ve anlamlandırmak için harika bir yöntemdir. Karşılaşılan sorunlara etkili çözümler sunmayı hedeflemeye yardımcı olur ve iyileştirici etkisi vardır. Daha iyi anlamlandırabilmek için önce kendi hayatınıza dokunacak sorular sorun. 🙂
İlk soruyu ben size sorayım? Ve Kim sorusu ile başlayalım! Lütfen bu soruya cevap verirken iyi düşünün ve dürüst cevap verin:)
Hayattaki tüm rollerinden sıyrıldığında geriye kalan sen kimsin?