“Başkalarına EVET derken kendinize HAYIR demediğinizden emin olun.”

-Paulo Coelho-

Biz herkesin derdine derman olmayı “Güçlü olmak” olarak düşünürüz. Çünkü bu duygu bize aslında bilinçli veya bilinçsizce maalesef çocukluk yaşlarımızda ebeveynlerimiz tarafından öğretilmektedir.

Anne veya babamızın istediklerini yaparsak iyi bir çocuk olacağımızı düşünürüz. Çünkü hayır demek; bizim için “uslu çocuk olmamak” diye öğretilmiştir.Tabii bu ebeveynlerimiz tarafından bize çocukluktan öğretilenlerin hayatımız boyunca yaşadıklarımızı veya yaşayacaklarımızı bu kadar etkilediğini bilselerdi belki en başından bu döngüyü değiştirirlerdi. Ama hiç bir şey için geç değil!! Yeterki biz bunu değiştirmek isteyelim.

Hayır bizim için öğrenilmemiş bir kelime, anadilimiz değil anlayacağınız. Ama biz bunu öğrenebiliriz.

Türk milleti olarak güzel bir örnekle size hayır demenin bizden nasıl uzak olduğunu anlatan bir video eklemek istiyorum😊 Bize bilmediğimiz bir adresin tarifi sorulduğunda, adresi bilmiyorsak bile hayır diyemiyoruz. Onun yerine olmayan diller yaratıyoruz yada kullanıyoruz 😊😊

Hayır demek bizim için insan ilişkilerinde çok önemli bir yer kaplıyor. Hayır dediğimiz zaman karşımızdaki kişi/kişilerin üzüleceğini veya incineceğini düşünüyoruz.

Hayır dediğimiz zaman genelde aşağıdaki 5 temel korkuları yaşıyoruz.

1. Birini incitme,kaba biri olma korkusu
2. Sevgi ve Saygı kaybetme korkusu
3. Kabul görme korkusu
4. Çatışmalardan kaçınma korkusu
5. Bencil olarak algılanma korkusu

Bizi nasıl etkiliyor?

Başkalarına evet dediğimizde kendimize hayır diyerek, başkalarının ne hissedeceğini düşünerek kendi hislerimizden vazgeçiyoruz. Aslında bir süre sonra başkaları için yaşamaya başlıyoruz. Başkalarını memnun etmeye çalışıyoruz. Bu da bir süre sonra olmak istemediğimiz birine dönüşmemize, agresif olmamıza veya depresif davranışlar sergilememize yol açıyor.

Herkese evet dediğimizde daha çok sevilip değer göreceğimizi düşünürken aslında herkese evet diyerek, kendimize olan öz saygımızı ve öz değerimizi kaybediyoruz!

Diyelim ki bir firmada çalışıyorsunuz ve birden telefonunuz çalıyor. Telefonla arayan aile dostunuz Ayşe Teyze😊 Ayşe teyzeniz size kızı için şirketinizde bir iş bulmanız için sizden yardım istiyor. Aslında ekonomik kriz nedeniyle çalıştığınız firmada işten çıkışlar oldu ve uzun bir süredir de işe alım yapılmıyor. Telefonda eğer Ayşe teyzenize “Sen cv’yi gönder Ayşe teyzecim ben ne yapabileceğime bir bakacağım” diyor ancak içinizden de “Ya zaten işten çıkışlar var, ekonomik kriz var nasıl işe aldırabilirim ki” diyorsanız işte o an Ayşe teyzenize evet derken kendinize de hayır diyorsunuz..Belki de siz yinede firmanızın insan kaynakları ile yöneticiniz ile iletişime geçtiniz ancak aldığınız cevap olumsuz oldu. 1-2 gün sonra Ayşe teyzeniz bilgi almak için sizi aradı ancak sırf üzülmesin veya kırılmasın diye ne cevap vereceğinizi bilemediğiniz için telefonunu açmadınız. Birkaç gün sonra tekrar aradı tekrar açmadınız.. Bu durumda Ayşe Teyzeniz sizin için ne düşünecek dersiniz? Kendiniz ile ilgili ne düşüneceksiniz? Kendinize olan saygınızı kaybedeceksiniz ve belki de Ayşe Teyzeniz artık sizinle ilgili çok daha olumsuz bir düşünceye kapılacak.

Önce kendimize “hayır” demeyi öğrenmemiz gerekiyor.

Steve jobs bir konferansında “Başarılı olmak için odaklanmamız gerekiyor.Odaklanmak ta aslında tamamen hayır demekten geçiyor” demişti. Aslında Odaklanmayı hep birşeylere evet demekten geldiğini düşünsek de aslında dediği doğru. Şuan belki de bu yazıyı okurken telefonunuza gelen mesajlar, sosyal medya bildirimler ile odaklanmanızı engelleyici bir çok cazip teklifler geliyor. Ancak kendiniz için ayırdığınız bu zaman için odaklanmak için onlara hayır diyebilmek gerekiyor. 😊

Ne yapabiliriz?

Hayır demeyi öğrenebiliriz. Kötü biri olmadan, ilişkilerimizi bozmadan hayır diyebiliyoruz. Hayir demenin de yöntemleri var tabii ki.

• Öncelikle kendinize bir defter edinin. Bu deftere en çok kimler ve hangi durumlarda evet dediğinizi çıkartın. “Hayır planı” yapın! Kimlere ve hangi konulara evet diyorsunuz, analizini yapın!
• Kendi anayasanızı yaratın! Değerlerinizi bilmeniz önemli. Kendi kırmızı çizgileriniz çizebilmeniz için size kolaylık sağlayacaktır. Örneğin; arkadaşınız sizden 1.000 TL borç para istedi yada kredi kartınızı kullanmak istedi. Kredi kartınızı kimseye kullandırmadığınızı sadece bu durumun ona özgü olmadığını söylebilirsiniz. Kredi kartınızı kimse ile paylaşmamak sizin bir kuralınız olabilir.
• Haftanın bir gününü hayır günü olarak seçin! Seçtiğiniz o gün elzem ve acil bir durum olmadıkça kimseye evet demeyin. Örneğin; Arkadaşınız size yemeğe veya bir etknliğe davet etti, sizde gitmeyi çok istiyorsun ancak yine de hayır diyelim. Unutmayın, bu ufak adımlar size güzel bir başlangıç olacaktır. Hayır demeyi sürekli uyguladıkça ve pratik yaptıkça istikrarlı olarak çözümleyebilirsiniz.
• Kendine mola zamanı verin! Kendinize sorun: “Gerçekten bunu istiyor muyum?” Sürekli evet dediğiniz için sürekli size gelen veya kullanan insanlar olabilir. İlk hayır dediğinizde kırılabilirler hatta size “sen değiştin, son zamanlarda çok bencil oldun” gibi cümleler kurmaları kuvvetle muhtemel. Sizden bir şey istediklerinde çok ısrarcı olduklarında eğer hemen hayır demekte zorlanırsan karşınızdakinden 1 saat bunu düşünmek için zaman isteyin ve gerçekten bunu isteyip istemediğinizi sorun ve sonrasında kararınızı bildirin.
• Çok fazla açıklama yapmayın! Hayır dedikten sonra kararlı bir vücut dili ve ses tonunuzun olması önemlidir. Hayır dedikten sonra artık devamında “kırılmadın değil mi?” “Kusura bakma lütfen” vb cümleler ile açıklama yapmayınız.

Tabii ki tüm bunları yaparken ve karşımızdaki kişiye hayır derken kırıcı bir iletişim dili kullanmamamız önemli😊

Unutmayın biz hayır dedikçe kendimizi hatırlıyoruz!

Önemli olan zor zamanlarda kolay yolu seçmek değil,zorlukların üstesinden gelebilmektir. Sen değişirsen, dünyan değişir.

Herkese hayır’lı okumalar😊