VUCA insanı/lideri olmak yada olmamak..
Gerçek Kriz, Daha iyi bir şey hayal edemiyor olmamız.
-Ratger Bregman-
İçinde bulunduğumuz corona virüs nedeniyle hepimiz aslında farkında olmadan veya olarak bir kriz yaşıyor ve bunu yönetiyoruz. Bireysel veya kurumsal olarak peki bu krizi nasıl yönetiyoruz? Yönettiğimiz şeyin farkında mıyız? Yoksa akıntıya kapılıp gidiyor muyuz?
Corona virüsün ortaya çıkması ile birlikte bilim adamlarının önerilerini ve uyarılarını kimimiz evde kalarak, kimimiz bu süreci çalışarak kimimiz ise evde çalışarak değerlendiriyoruz. Bu virüsten korunmak için aldığımız bazı temel aksiyonlar var.
- Düzenli Egzersiz
- Sağlıklı Beslenme
- Sosyal Mesafeyi korumak
- Kişisel Hijyen
Bu yazdığım maddelerin en temeli ise bağışıklık sistemimizi güçlendirmekten geçiyordu. Yukarıdaki maddeleri yaparak hepimiz güçlü bir bağışıklık sistemi yaratarak virüsten korunmayı düşündük ve hatta düşünüyoruz. Bunu bireysel olarak yaparken, kurumlarında aslında kendi bağışıklık sistemlerini güçlendirmeleri ve ayakta kalmaları da şarttır.
Katıldığım bir webinar’da; saygıdeğer hocam Nuri Murat Avcı‘nın VUCA insanı/lideri olmak konusundaki fikirleri ve yorumları beni çok etkilemişti. Kurumsal firmada çalışan bir beyaz yakalı olarak bu yöntemi içselleştirip ekibimi yönetirken kullanmak bana çok keyif verdi. Bu güzel deneyimi de sizlerle paylaşmak istedim.
Peki nedir bu VUCA?
Soğuk Savaş’ın bitmesi ile birlikte ABD ordusu tarafından ortaya atılan VUCA kavramı, bulunduğumuz dönemin şartlarını anlamak için giderek daha fazla kullanılmaya başlandı. 2000’li yıllarda iş dünyasında da sıkça konuşulur oldu.
Volatility – Kaygan Zemin
Uncertainty – Belirsizlik
Complexity – Karmaşa
Ambiguity – Muğlak
Şuan aslında bu corona sürecini örnek olarak alırsak, hemen hemen her gün her şey değişiyor yani kaygan bir zeminde çalışıyoruz. Nereye kadar gidecek belli değil.Hiç bir şey kesin değil ve her şey belirsiz ve önümüzü göremiyoruz. Aynı zamanda etrafımızda herşey karışık ve karmaşa içerisinde. Muğlak bir ortamdayız; Her kafadan bir ses çıkıyor ve herkes kendi bakış açısına göre ilerliyor.
VUCA insanı ise, bu negatiflikte tam terzi bir yaklaşım sergiler. İleriyi görmeye çalışıyor bir vizyon çıkartır. Olayları anlamaya ve kavramaya çalışır. Karışıklığı ise netleştirir. Dayanıklılığını ve çevikliğini arttırır.
VUCA insanı olarak bağışıklığımızı nasıl güçlendiririz?
Düzenli Egzersiz yapmalıyız:
- Şirket içi olası vaka ve durum toplantıları (mikro ve makro) : Her seviyede gerekirse günlük/haftalık ve aylık toplantılar yapılmalıdır.
- Bireysel vaka ve durum çalışmaları (mikro ve makro) : Düzenli koçluk ve geri bildirim görüşmeleri yapılmalıdır.
- Strateji oyunları : Çalıştığınız sektör ne olursa olsun, şirket içerisinde stratejik değişiklikler ile oyun alanınızı genişletebilirsiniz.
- SWOT Analizi : Hem bireysel hemde kurumsal olarak güçlü ve zayıf yönlerimizi, tehditlerimizi ve fırsatlarımızı çıkartmalıyız.
Sağlıklı Beslenmeliyiz:
- Zihnimizi bu süreçte iyi beslemeliyiz. Kitap okuyarak, Ted Talks videoları izleyerek veya film izleyerek mental olarak kendimizi beslemeliyiz. (Kitap, film ve tedtalks video önerilerimi bir önceki yazımdan “Kim korkar hain corona’dan?” ulaşabilirsiniz.
- Zihnimizi rahatlatmamız gerekiyor. Kişisel gelişimimize önem vermemiz bize bu süreçte avantaj katacaktır. Webinarlara katılarak ücretsiz eğitim desteği alabilirsiniz.
- Sizi geliştiren, verim alabileceğiniz topluluklara katılabilirsiniz.
Sosyal Mesafemizi korumalıyız:
Bu kriz ortamında etrafımızda negatif konuşan ve tavır sergileyen kişilerden uzak durmalıyız ve pozitif yaklaşımlar sergileyerek kendimizi korumalıyız.
Kurumsal olarak ekiplerimizle olan iletişimimizde siyah kelimelerden uzak durup beyaz kelimeleri tercih etmeliyiz.
- Sürekli şikayet eden
- Söylemeyen ama söylenen
- Umutsuz
- Mutsuz
- Çaresiz
- Huzursuz
- Kurban rolü oynayan kişilerden kendimizi uzak tutmalı ve bu yaklaşımları sergilememeliyiz.
Kişisel Hijyenimize Dikkat etmeliyiz:
Performans = Potansiyel – Parazit (iç ve dış parazit) Hepimizin performansı gerçek potansiyelimiz mi peki? Hepimizin performansımızı olumsuz etkileyen ve gerileten içsel ve dışsal etkenlerimiz var. Bu etkenleri ortadan kaldırdığımızda potansiyelimizi performansımızla eşitleyebiliriz.
Siyah kelimeleri literatüründen çıkart. (Berbat bir durum olacak, Biteceğiz, Berbat, Mahvolduk, Korkunç vb.)
Proaktif söylemler geliştir. (Bir yolu olmalı, Denerim, İyi ki.., Duygularımı kontrol edebilirim vb.)
Soruların gücünü kullan. (Problem ne?, Şu an yapılacak en iyi şey ne?, Riskler neler?, Bundan ne öğrenebilirim?)
Yukarıda belirttiğim tüm eylem planları Vuca insanı olarak yapılması gerekenlerdi. Herkes Vuca insanı olabilir ancak Vuca Lideri olmak için ise daha fazla yetkinlik gerekiyor.
Peki bir VUCA Liderinin özellikleri nelerdir? Gelin bunları sıralayalım.
- Değişime/Uyum: Bir Vuca Lideri değişime uyum sağlamalı ve hızlıca dönüşebilmeli.
- Yol Gösteren: Ekibine yol gösterebilmeli, gerektiğinde yolun sonunu göremese de onlara o yolculukta eşlik edebilmeli.
- Farklı Bakış Açısı: Bir Vuca Lideri olaylara çok yönlü bakabilmeli ve farklı bakış açıları ile yaklaşabilmeli.
- Network/İlişki Yönetimi: Bir Vuca Liderinin doğru networkleri ve bu ilişki yönetimini doğru ve hızlı şekilde yapabilmeli.
- Kontrol/Denetleme: Yapılan işi kontrol edebilmeli ve takibini sağlamalı. Delegasyon sonrasında kontrol mekanizmasını bırakmamalı.
- Çözüm Odaklı olmak: Problemi doğru tespit edip bunun üzerine çözüm önerileri getirebilmeli. Proaktif yaklaşabilmeli.
- Hikaye Anlatıcılığı (Storyteller): Bir Vuca Lideri olayları hikayeleştirerek anlatabilmeli ve hitabeti güçlü olmalıdır. İnsanlar her ne kadar gerçekleri duymak isteseler de, gerçeği hikaye ile süslediğinizde daha çok ilgilerini çeker:)
- Koçluk ve Mentorluk: Bir Vuca lideri koçluk yapabilmeli ve gerektiğinde mentorluk yaparak kişileri yetiştirebilmeli.
- Hayal Kurmak: Bir Vuca Liderinin hayal gücü olmalı çünkü hayal kurmak vizyonunuzu belirlemek için çok öenmli bir adımdır.Hatta vizyonunuzu gerçekleştirmek için imagine etmek en etkili yöntemdir.
- Yargılayıcı olmamak: Bir Vuca Lideri ön yargılardan uzak olmalı ve eleştirmemeli.
- Kişisel Gelişim: Kendini sürekli geliştirmeli ve öğrenmeye açık ve hevesli olmalıdır.
- Motivasyon ve Enerji: Bir Vuca Lideri ekibini motive edebilmeli ve pozitif enerji vermelidir. Önce kendi içsel motivasyonunu sağlamalı ve bunu ekibine yansıtabilmelidir.
- Karar verme ve inisiyatif alma: Kriz anında gerektiğinde ekibinin çıkarları için en doğru seçeneği analiz edip karar verebilmeli. Doğru zamanda inisiyatif alabilmelidir.
- Liderlik: Ekibine liderlik edebilmeli. Bazen en önde, bazen en arkada bazende ortalarında onlarla aynı heyecanı yaşayarak yolculuk etmeli ve onlara ışık tutmalıdır.
- Analitik olma ve analiz etme: Olayları sadece hissiyatla değil sayısal verilerle incelemeli ve hareket etmelidir.
Peki tüm bunlara baktığınızda siz bir Vuca insanı/Lideri misin?
Sağlıkla Kalın,